Z dworu Medyceuszy przed pizzerię.
Nagi jeździec na żółwiu





ILONA OSIŃSKA & PIOTR MIERZEJEWSKI

​





Rzeźba stojąca przed wejściem do Fiorella Italian Kitchen & Pizzeria w National Harbor, Maryland.

Zdjęcie ze strony karylskulinarykrusade.com.




Przed Fiorella Italian Kitchen & Pizzeria przy 152 National Plaza w National Harbor w stanie Maryland gości wita osobliwy jegomość. Nagi, brodaty, z imponującym brzuchem i chłopięco drobnym peniskiem. Dosiada on oklep żółwia, wyciągając rękę gestem kogoś, kto ma coś niesłychanie ważnego do oznajmienia. Swoim wyglądem zwraca uwagę przechodniów, a zwłaszcza dzieci, które otaczając go zwykły głośno i ze śmiechem komentować to, co widzą.


Rzeźba bez wątpienia powtarza kompozycję „Morgante na żółwiu” (Morgante sulla tartaruga), znanego również jako Fontana del Bacchino, dłuta florenckiego rzeźbiarza Valeria Cioliego (około 1529–1599). Marmurowy pierwowzór powstał we Włoszech na zamówienie Kosmy I Medyceusza. Galerie Uffizi datują go na około 1564–1568 rok.


Model był postacią historyczną. Nazywał się Braccio di Bartolo i był karłem pełniącym funkcję błazna na dworze Medyceuszy. Przydomek Morgante nadano mu przewrotnie: tak nazywał się olbrzym z poematu Luigiego Pulciego.


Błazen cieszył się wielkimi względami księcia, który zwykł chętnie obdarowywać go, m.in. gospodarstwem w okolicach Arezzo. Dworska zażyłość nie wykluczała jednak uczynienia jego wyglądu przedmiotem żartu. Cioli nadał mu pozę godną wodza. Wyciągnięta ręka nawiązuje do gestu Marka Aureliusza z pomnika konnego na rzymskim Kapitolu. Tutaj jednak zamiast cesarza mamy nagiego błazna, a zamiast rumaka żółwia. Ten ostatni niesie dodatkową aluzję: żółw z żaglem był godłem Kosmy I, związanym z dewizą "Festina lente", czyli „Śpiesz się powoli”. Powstał więc osobliwy pomnik majestatu: władcza poza, wielka powaga i wierzchowiec, na którym trudno byłoby poprowadzić szarżę.


Patrząc dzisiaj, możemy dostrzec w tej kompozycji zarówno świetnie pomyślaną groteskę, jak i okrucieństwo śmiechu, którego przedmiotem stawało się ciało drugiego człowieka. W 1579 roku rzeźbę przystosowano do funkcji fontanny. Jej losy nie ograniczały się do ogrodów Boboli: w 1879 odnotowano ją w zbiorach Bargello, a w 1924 powróciła na dawne miejsce. Według włoskiego katalogu zabytków około 1980 roku oryginał zastąpiono kopią.


Nie udało się nam ustalić wykonawcy ani daty powstania rzeźby stojącej przed restauracją w National Harbor. Trzeba przyznać, że w amerykańskim otoczeniu dawny dworski żart zyskał nowe życie: Morgante, niegdyś zabawiający Medyceuszy, zatrzymuje dziś przechodniów przed włoską restauracją, bawiąc jak przed wiekami swoim wyglądem.






"Morgante sulla tartaruga" czyli "Fontana del Bacchino" dłuta Valeria Cioliego znajduje się w ogrodach Boboli we Florencji.

Rzeźba wykonana jest z białego marmuru i ma 116 cm wysokości.

Źródło: Wikipedia




​




O sztuce i jej nieoczywistych historiach 👉 osinska-mierzejewski.info

​





Michałki nie tylko artystyczne

Ilona Osińska & Piotr Mierzejewski

od 2024