Adolf Buraczewski
Wystawa w gmachu "Zachęty" w roku 1924



Władysław Wankie *





Projekt kościoła św. Stanisława we Włocławku.
Źródło: "Architektura i Budownictwo", nr 1927/8-9.




Dawno już, a raczej w Zachęcie jeszcze nigdy, nie widzieliśmy tak wszechstronnej wystawy jednego architekta. Adolf Buraczewski ** daje nam dorobek chyba że całego żywota: tyle tam pomysłów zupełnie opracowanych, tyle rozmaitości stylów i tyle umiejętności fachowej.


Obecnie, kiedy Warszawa stała się znów stolicą dużego państwa, nie zbraknie dla zdolności tego budowniczego pola do popisu i praktyki.


Architektura, bardzo dobrze wzorowana na świetnych przykładach przeszłości. Autor specjalnie lubi "Empire". W tym pięknym stylu dał cały szereg zupełnie opracowanych projektów. Widzimy: gmachy miejskie, dworce kolejowe, projekty wielkich bibliotek i szkół, domy prywatne. Właśnie to, nad czem nieraz myśleć będzie potrzeba u nas w najbliższej przyszłości. Wystawa wielce interesująca, nie ma tam nigdzie przeładowania, linia całości zachowana doskonale. Pracując w pewnej epoce, B. umie ją wybornie zastosować do swych wymagań, słowem tworzy, nie naśladuje.






Kościół św. Stanisława we Włocławku zaprojektowany przez Adolfa Buraczewskiego. Foto: Mariusz K. Matczak / Wikipedia.




Prócz pomysłów czysto architektonicznych zupełnie skonstruowanych, gotowych do budowy, widzimy jeszcze szkice olejne z natury, w których widzimy jeszcze szkice olejne w których uderza nas malowniczość ujęcia efektów świetlnych. Te, ściśle po malarsku obserwowane prace są kluczem do zrozumienia malowniczości jego pomysłów konstrukcyjnych, zawsze pomyślanych malowniczo, bez cienia suchości i pedanterii, tak często spotykanych przywar w kapitalnie nieraz pomyślanych planach nowych budowli.


Widzimy parę "wnętrz", gdzie między innymi jedno najlepsze w stylu "Empire", meble, oraz całe urządzenie jest kompozycją autora. Lubo znamy wiele pomysłów dawnych i nowoczesnych, w tym duchu pojętych, jednakże pomysły p. Buraczewskiego wnoszą w te rzeczy nutę indywidualną i tem się wyróżniają od rzeczy tworzonych niewolniczo.


Tekst powyższy stanowi fragment artykułu pt. "Ze sztuki", opublikowanego 27 kwietnia 1924 roku w "Kurierze Warszawskim".





___________________________________________________

PRZYPISY "Michałków"


* Władysław Wankie (1860-1925), artysta malarz i krytyk sztuki. Członek Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych.

** Adolf Buraczewski (1881-1965), architekt i malarz, artysta sztuk stosowanych, na tej wystawie umieścił 96 eksponatów.