Król Jagiełło na jednodolarówce Republiki Palau



Ilona Osińska i Piotr Mierzejewski






Posrebrzana moneta Republiki Palau o nominale jednego dolara.

Masa 26,45 g, średnica 35 mm, mosiądz posrebrzany.

Źródło: ebay.com.




15 lipca 1945 roku w nowojorskim Central Parku odsłonięto konny posąg króla Władysława Jagiełły. Rzeźba ta, dar polskiego rządu emigracyjnego dla Nowego Jorku, dotarła do U.S.A. w roku 1939 jako jeden z elementów Pawilonu Polskiego na Wystawie Światowej. Stanęła ona na tle ażurowej Złotej Wieży na 4-metrowym cokole z napisem Poland. Nie było na nim imienia króla ze względów dyplomatycznych - Polska nie chciała zadrażniać i tak napiętych stosunków z Niemcami. Halina Ostrowska-Grabska, córka Stanisława Kazimierza Ostrowskiego, autora pomnika, napisała po latach:


" (...) nadeszła depesza z MSZ. Byłam obecna, kiedy ją doręczono Ojcu: 'Zmienić postać Jagiełły na Chrobrego'. (...) Ojciec stał jak skamieniały. Przeraziłam się jego bladością. (...) Pisał całą noc. Rano podarł foliał listu, wziął blankiet, zadepeszował: 'Zmiana niemożliwa stop Sam Michał Anioł nie potrafiłby stop Ostrowski'." *)


Imię króla pojawiło się na cokole pomnika dopiero wtedy, gdy III Rzesza przestała istnieć, czyli w roku 1945.


W roku 2010 w niektórych państwach uczczono sześćsetną rocznicę bitwy pod Grunwaldem, wybijając okolicznościowe monety. Oprócz Polski i Litwy były to ... leżące na Oceanie Spokojnym Wyspy Cooka i Republika Palau.


Republika Palau emitowała wtedy monetę o nominale jednego dolara amerykańskiego (państwo to ma status państwa stowarzyszonego ze Stanami Zjednoczonymi), na rewersie której wykorzystano motyw pomnika króla Jagiełły z Central Parku i wizerunek księcia Witolda. Takie jednodolarówki miały kształt kwadratu o przekątnej długości 35 mm i masie 26,45 g. Wybito 2000 egzemplarzy. Wykonano je z posrebrzanego mosiądzu. Nie udało się nam ustalić nazwiska autora projektu.


_____________________


*) Halina Ostrowska-Grabska. 1978. Bric a bric. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.